Logo
  • PL
  • EN
  • RU

Metoda chemiczna

Metoda chemiczna – jest skierowana do zwalczania młodych gąsienic omacnicy prosowianki w okresie ich licznego oraz masowego wylęgu ze złóż jaj. Z uwagi na to, że termin licznych wylęgów szkodnika przypada najczęściej od końca pierwszej do połowy trzeciej dekady lipca (ze szczytem liczebności zwykle pod koniec drugiej lub na początku trzeciej dekady tego miesiąca), stąd też konieczne jest zastosowanie specjalistycznych opryskiwaczy szczudłowych bądź dróg przejazdowych dla opryskiwaczy o belkach podnoszonych nad wierzchołkami roślin. W zaleceniach chemicznej ochrony kukurydzy przed omacnicą prosowianką przewiduje się wykonywanie od 1 do 2 zabiegów ochronnych. Ich liczba zależy od poziomu zagrożenia ze strony szkodnika. W rejonach wysokiej szkodliwości gąsienic zaleca się dwa zabiegi wykonane w okresie licznych i masowych wylęgów. Pierwszy przypada zwykle na przełomie pierwszej i drugiej dekady lipca, a drugi 7-10 dni później (koniec drugiej, początek trzeciej dekady lipca). W rejonach słabszej szkodliwości wystarczający jest jeden zabieg wykonany w okresie masowych wylęgów (koniec drugiej, początek trzeciej dekady lipca). Przy wykonywaniu dwóch zabiegów ochronnych konieczne jest rotowanie substancji czynnych należących do różnych grup chemicznych.

Przed zastosowaniem preparatów chemicznych należy bezwzględnie zapoznać się z ich etykietą, w której podane są najważniejsze informacje m.in. na temat dawek i terminów zastosowania, liczby dopuszczalnych zabiegów w sezonie wegetacyjnym, czy też optymalnej temperatury w jakiej działają. 

Do ochrony kukurydzy przed omacnicą prosowianką zarejestrowane są następujące substancje czynne o określonym działaniu na szkodnika i roślinę:

  1. Chlorantraniliprol (grupa diamidy) – neurotoksyna – działanie na szkodnika: żołądkowe i kontaktowe – działanie na roślinie: powierzchniowe i wgłębne,
  2. Deltametryna (grupa pyretroidy) – neurotoksyna – działanie na szkodnika: kontaktowe i żołądkowe – działanie na roślinie: powierzchniowe,
  3. Indoksakarb (grupa oksadiazyny) – neurotoksyna – działanie na szkodnika: kontaktowe i żołądkowe – działanie na roślinie: powierzchniowe,
  4. Lambda-cyhalotryna (grupa pyretroidy) – neurotoksyna – działanie na szkodnika: kontaktowe i żołądkowe – działanie na roślinie: powierzchniowe
  5. Metoksyfenozyd (grupa hydroidy) – regulator wzrostu owadów – działanie na szkodnika: żołądkowe i nieznacznie kontaktowe – działanie na roślinie: powierzchniowe,
  6. Tiachlopryd (grupa neonikotynoidy) – neurotoksyna – działanie na szkodnika: kontaktowe i żołądkowe – działanie na roślinie: systemiczne.

 


Kliknij na zdjęcie aby powiększyć


Wykaz insektycydów zarejestrowanych do ochrony kukurydzy zwyczajnej (roślina rolnicza) przed gąsienicami omacnicy prosowianki w 2018 roku (na podstawie rejestru ś.o.r. MRiRW)

Kliknij na tabelę aby powiększyć


Wykaz insektycydów zarejestrowanych do ochrony kukurydzy cukrowej (roślina warzywna, małoobszarowa) przed gąsienicami omacnicy prosowianki w 2018 roku (na podstawie rejestru ś.o.r. MRiRW)

Kliknij na tabelę aby powiększyć


O jakiej porze dnia najlepiej zwalczać chemicznie omacnicę prosowiankę?

Pora dnia w której wykonuje się zwalczanie chemiczne gąsienic omacnicy prosowianki w dużej mierze zależy od tego jak dużą powierzchnią dysponuje gospodarstwo – w małych zabieg trwa zaledwie godzinę i można wykonać go w dowolnej porze, lecz w wielkoobszarowych to proces wielogodzinny, często rozbity na kilka dni.

Jako osoba zajmująca się omacnicą od ponad 13 lat jestem zwolennikiem zabiegów wieczorno-nocnych, a to głównie z tego powodu, że wykonując zwalczanie chemiczne gąsienic o tej porze dnia otrzymujemy niejako dodatkowy atut jakim jest ograniczenie liczby motyli znajdujących się w łanie. Ponadto w tym czasie zwykle nie ma jeszcze ros, których obecność może powodować rozcieńczanie użytej cieczy roboczej, w tym jej spływanie po połączeniu się w większe krople.

Omacnica prosowianka to motyl nocny, którego aktywność jest najwyższa po zapadnięciu zmroku. Oczywiście spacerując w łanie kukurydzy w ciągu dnia, w tym w południe natknąć się możemy na motyle latające w łanie, niemniej zwróćmy uwagę, że w tym czasie są ukryte w niskich partiach roślin, w półcieniu, a przemieszczają się zwykle jak je wypłoszymy i zaraz chowają pod liście…. Wiele jednak motyli opuszcza nocą pola kukurydzy (zazwyczaj po godzinie 24:00 do 2:00 w nocy) i dzień spędza w okolicznych zaroślach śródpolnych, gdzie pożywiają się nektarem kwitnących roślin, a także odbudowują zapasy wody w organizmie pobierając ją z rosy, co jest ważne dla samic składających jaja. Można to bardzo prosto sprawdzić – jeżeli wokół plantacji kukurydzy znajdują się np. dzikie trawy wystarczy wejść w nie w ciągu dnia, aby wypłoszyć motyle szkodnika. Są zwykle ukryte w dolnych partiach roślin. Użycie czerpaka entomologicznego pozwoli je dodatkowo złapać.

W okresie lipca liczniejszy nalot motyli (zwłaszcza samic) z miejsc dziennego spoczynku na plantacje kukurydzy odbywa się zwykle już po godzinie 19:00-20:00, a kulminacja następuje po 22:00. Najwięcej motyli lata w łanie kukurydzy pomiędzy 22:00 a 23:00 w nocy co pokazują odczyty z pułapek świetlnych. Po północy ich liczebność spada.

Ktokolwiek obok obserwacji lotu motyli omacnicy zajmował się także poszukiwaniem jej jaj na roślinach potwierdzi, że największą ich liczbę można znaleść w pasach brzeżnych uprawy do 10 metrów w głąb łanu. Dlaczego tak jest? – a to z tego powodu, że ma miejsce migracja motyli z pola kukurydzy w zarośla, a apotem z zarośli na plantacje kukurydzy. Żądne składania jaj samice ułatwiają sobie zadanie i umieszczają najwięcej złóż w pasach brzeżnych gdzie najłatwiej im dolecieć, a dopiero potem lecą w głębsze partie łanu, gdzie składają resztę jaj. Zazwyczaj w ciągu jednej nocy omacnica składa do 2-3 złóż jaj o różnej wielkości.

Jeżeli zatem wykonujemy zabiegi chemiczne wieczorno-nocne to obok zwalczania gąsienic, użyty przez nas insektycyd o szerszym spektrum oddziaływania natrafi także na większą liczbę motyli, a zwłaszcza samic znajdujących się w łanie. Dzięki temu za jednym przejazdem można zwalczyć dwa stadia rozwojowe: dorosłe osobniki i gąsienice. Jest to ważne z tego punktu widzenia, że motyl omacnicy żyje do 2-3 tygodni, a więc przez cały ten czas (z przerwami na proces tworzenia nowych jaj) samice będą nalatywały na pola i składały nowe jaja. To z tego powodu nie da się szkodnika w pełni zwalczać, gdyż lot motyli trwa od czerwca do sierpnia i żaden środek ochrony roślin nie ma szans na tak długie działanie, a nie da się kukurydzy opryskiwać chemicznie co tydzień. Dlatego też ustalając terminy chemicznego zwalczania dobiera się je tak, aby za pomocą 1-2 zabiegów (tyle jest zalecanych) ograniczyć jak największą populację szkodnika, mając na uwadze, że nie da się zwalczyć wszystkich owadów, które naleciały na pole przed zabiegiem i nalecą na nie po zabiegach. Celem nie jest wytępienie gatunku, lecz jego ograniczenie.

Zatem zabiegi wieczorno-nocne, zwłaszcza wykonywane w porze najintensywniejszego lotu szkodnika to doskonałe rozwiązanie pozwalające podnieść efektywność walki chemicznej. Zabiegi poranne lub późnopopołudniowe (w środku dnia nie powinno się ich wykonywać) nie uchwycą większej obecności motyli. Pamiętajmy, że motyl nie pobiera tkanek kukurydzy traktowanych insektycydem, stąd też nie zginie nalatując na pola opryskane środkiem owadobójczym kilka godzin wcześniej. Poza tym motyle zwykle zasiedlają spodnie strony blaszek liściowych, które bardzo trudno jest potraktować cieczą roboczą, stąd też w przypadku osobników dorosłych ich bezpośredni kontakt z insektycydem znajdującym się na liściu jest znacznie mniejszy niż gąsienic, które migrują po całej roślinie i żerują na różnych organach, a więc obok bezpośredniego kontaktu, insektycyd działa na nie również żołądkowo.


Z uwagi na systematyczne zmiany zachodzące w rejestrze środków ochrony roślin za każdym razem należy sprawdzać aktualne zalecenia, które są zaprezentowane m.in. na stronach:

Instytut Ochrony Roślin – PIB

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi – Wyszukiwarka środków ochrony roślin

Copyright: Paweł K. Bereś - kopiowanie, upowszechnianie bez wiedzy Autora zabronione