Logo
  • PL
  • EN
  • RU

Metoda biologiczna


Metoda biologiczna z użyciem kruszynka (Trichogramma spp.)

Jest przeznaczona do zwalczania jaj omacnicy. Polega na wykładaniu biopreparatów zawierających żywy organizm – kruszynka (Trichogramma spp.). Jest to niemal mikroskopijnych rozmiarów błonkówka będąca pasożytem jaj różnych gatunków owadów, w tym omacnicy prosowianki. Kruszynek w biopreparacie znajduje się w stadium larwalnym (na różnym etapie rozwoju) i poczwarek, dzięki czemu wylot owadów dorosłych jest rozłożony w czasie. Z chwilą wylotu błonkówek poszukują one na kukurydzy złóż jaj omacnicy, do których wnętrza składają swoje jaja. Wylęgłe z nich larwy wyjadają jajo omacnicy od środka, przez co nie następuje rozwój embrionów gąsienic. Takie spasożytowane złoże zmienia barwę z białawej na brązową lub czarną. Larwy kruszynka przepoczwarczają się w jaju żywiciela, po czym wylatuje z niego nowe pokolenie kruszynków, które poszukuje kolejnych jaj omacnicy. Cykl rozwojowy kruszynka w optymalnych warunkach trwa około 15 dni, a tych cykli może być kilka, w zależności od długości składania jaj przez omacnicę. Na krajowym rynku dostępne są biopreparaty w postaci zawieszek na liście (ręczna introdukcja), kulek rozrzucanych na glebę (ręcznie, rozrzutnikiem lub dronami) lub w postaci sypkiej (do aplikacji agrolotniczej – samoloty, wiatrakowce). W zależności od poziomu zagrożenia ze strony omacnicy prosowianki wykonuje się od 1 do 3 introdukcji kruszynka. Termin pierwszej introdukcji przypada niemal bezpośrednio po pojawieniu się szkodnika w uprawie sygnalizowanego za pomocą pułapek chwytnych lub bezpośrednich obserwacji roślin na obecność pierwszych jaj. Z reguły wykładanie kruszynka zaczyna się pod koniec drugiej lub w trzeciej dekadzie czerwca. Kolejne introdukcje wykonywane są po kolejnych 7-10 dniach.

 

Metoda biologiczna z użyciem bakterii Bacillus spp. 

Jest przeznaczona do zwalczania wylęgających się gąsienic szkodnika. Najbardziej znaną ale i stosowaną w uprawach ogrodniczych/rolniczych/leśnych bakterią jest Bacillus thuringiensis. Przykładowo szczep „kurstaki” tejże bakterii jest znany w zwalczaniu gąsienic szkodliwych motyli m.in. omacnicy prosowianki. W Polsce m.in. w uprawie chmielu do zwalczania omacnicy prosowianki stosowany jest Bacillus thuringiensis subsp. kurstaki, szczep EG 2348. Aby gąsienice uległy porażeniu muszą pobrać tkankę roślinną zawierającą specyficzne białka określanej często mianem białek Cry. W zasadowym środowisku przewodu pokarmowego gąsienic przy współudziale bakteryjnego białka zachodzi proces perforacji ścianek jelita, owad przestaje żerować, a z upływem czasu ginie. Użycie biopreparatów zawierających bakterie Bacillus zazwyczaj polega na wykonaniu od jednego do kilku zabiegów opryskiwania roślin. Preparaty oparte na Bacillus, które dedykowane są do ochrony kukurydzy w Polsce aplikuje się na kukurydzę nalistnie, w okresie rozwijania przez rośliny od 6-9 liści (BBCH 16-19) do fazy 2 kolanka (BBCH 32), co przypada (w zależności od tempa wzrostu roślin, terminu siewu itd.) od początku do końca czerwca, a niekiedy do początku lipca. Preparaty oparte na wyselekcjonowanych bakteriach Bacillus (w połączeniu z wyciągami z traw polnych) mają za zadanie po wylocie omacnicy prosowianki stworzyć jej niekorzystne warunki do zasiedlania i żerowania na roślinach. Wytwarzane przez wyselekcjonowane bakterie metabolity indukują naturalne systemy ochronne przed uszkodzeniami powodowanymi przez owady. Dodatkowa zawartość wyciągów roślinnych ma odpowiadać za zmianę środowiska zewnętrznego rośliny (na liściach, łodygach, kolbach) tworząc niekorzystne warunki do zasiedlania kukurydzy przez szkodnika. Preparaty oparte na mieszaninie bakterii Bacillus i wyciągów roślinnych stosuje się w godzinach późno popołudniowych i wieczornych, najlepiej po opadach deszczu. Faza rozwoju 6-9 liści do 2 kolanek jest jeszcze tym momentem, kiedy w łan można wjechać standardowymi opryskiwaczami. W uprawach chmielu do zwalczania omacnicy prosowianki biopreparat oparty tylko na B. thuringiensis stosuje się po raz pierwszy w trakcie lub bezpośrednio po wylęgu gąsienic szkodnika. Zabieg zaleca się wykonać również wieczorem.

 

Metoda biologiczna z użyciem grzyba Beauveria bassiana 

Jest przeznaczona głównie do zwalczania wylęgających się gąsienic szkodnika, a także rozpoczynających żerowanie. Polega na opryskiwaniu roślin środkiem w postaci proszku do sporządzania zawiesiny wodnej. Zarodniki (konidia) grzyba B. bassiana zawarte w preparacie przylegają do naskórka owadów, kiełkują i wnikają do wnętrza ciała, gdzie się rozrastają stopniowo niszcząc poszczególne organy. Śmierć następuje po kilku dniach od porażenia patogenem. Biopreparaty oparte na grzybach nie są obecnie dopuszczone do stosowania przeciwko omacnicy prosowiance w Polsce, niemniej w innych krajach są zarejestrowane.


Zasada działania biopreparatu zawierającego kruszynka w wersji graficznej (opracowanie: Paweł K. Bereś)

Kliknij na grafikę aby powiększyć


Filmy prezentujące aplikację różnych biopreparatów zawierających kruszynka

(Autor: Paweł K. Bereś)

 


Metoda biologiczna w oku obiektywu

Kliknij na zdjęcie aby powiększyć


Wykaz biopreparatów zawierających kruszynka (Trichogramma spp.) dostępnych w Polsce do zwalczania jaj omacnicy prosowianki – stan na 2018 rok (opracowanie własne Autora)

Kliknij na tabelę aby powiększyć


Wykaz biopreparatów zawierających wyselekcjonowane bakterie, w tym Bacillus thuringiensis dostępne w Polsce do zwalczania gąsienic omacnicy prosowianki – stan na 2018 rok

(opracowanie własne Autora)

Kliknij na tabelę aby powiększyć

 

Copyright: Paweł K. Bereś - kopiowanie, upowszechnianie bez wiedzy Autora zabronione