Baner

Omacnica prosowianka

Cykl rozwojowy

Cykl_omacnicy_final (1)

W warunkach Polski gatunek rozwija jedno pokolenie w ciągu roku. W niektóre jednak lata na południowym wschodzie i zachodzie kraju w okresie września i października obserwowano motyle, jaja i młode gąsienice omacnicy – może to być efekt późnego nalotu szkodnika lub pierwsze dowody świadczące o pojawie dwupokoleniowej rasy szkodnika, a która jest już obecna m.in. na południu Niemiec (Badenia-Wirtembergia).

Stadium zimującym są wyrośnięte gąsienice w piątym stadium larwalnym znajdujące się w resztkach pożniwnych kukurydzy i w chwastach grubołodygowych. Na okres zimowania szkodnik tworzy w nasadzie łodyg kukurydzy specjalną kolebkę (jamkę), w której się chroni a której otwór zasklepie specjalną wydzieliną tężejącą na powietrzu (jest szczelnie odizolowany od świata zewnętrznego). Część gąsienic zimuje także w podziemnych częściach łodyg w strefie wokół szyjki korzeniowej.

Wiosną, zwykle od drugiej połowy maja, gąsienice zaczynają się stopniowo przepoczwarczać. W zależności od warunków pogodowych stadium poczwarki trwa średnio 12 dni. Najwięcej poczwarek można znaleźć w słomie kukurydzianej od trzeciej dekady czerwca do pierwszej dekady lipca.

Pierwsze, nieliczne motyle wylatują z poczwarek już pod koniec pierwszej dekady czerwca, lecz na polach uprawnych szkodnik zazwyczaj pojawia się od drugiej lub trzeciej dekady tego miesiąca. Zwykle jako pierwsze pojawiają się samce i to one przez pewien czas są płcią dominującą. Samice zazwyczaj wylatują kilka dni później po samcach, a ich liczebność systematycznie wzrasta aż stają się płcią dominującą. Najintensywniejsze wyloty motyli z poczwarek obserwuje się od końca czerwca do końca pierwszej dekady lipca, natomiast na polu uprawnym proces ten jest widoczny od pierwszej dekady lipca do początku trzeciej dekady tego miesiąca. Uwaga !!! – na monokulturach kukurydzy szkodnik wylatując z poczwarek od razu wpada do pułapki chwytnej umieszczonej na polu, stąd różnice w odłowach między płodozmianem a monokulturą. W trakcie lotu szkodnika obserwuje się od jednego do kilku (większych bądź mniejszych) szczytów liczebności motyli. Termin ich występowania przypada zwykle pod koniec pierwszej oraz w drugiej dekadzie lipca. Zdarza się również, że jeden ze szczytów liczebności motyli może nastąpić w trzeciej dekadzie lipca. Lot motyli, a tym samym składanie jaj może kończyć się w pierwszej dekadzie sierpnia, a najpóźniej pod koniec tego miesiąca. Terminy pojawu jaj na roślinach uzależnione są od terminów nalotu samic.

Pierwsze złoża jaj najwcześniej spotyka się pod koniec drugiej dekady czerwca, przy czym zwykle pojawiają się w trzeciej dekadzie tego miesiąca, a w rejonach północnych czasami w pierwszych dniach lipca. Najwięcej jaj obserwuje się na roślinach od pierwszej do trzeciej dekady lipca, a jeden lub dwa duże szczyty ich liczebności przypadają zwykle w drugiej dekadzie czerwca. Ostatnie pojedyncze złoża jaj obserwuje się w pierwszej lub w drugiej połowie sierpnia. W sprzyjających warunkach pogodowych od momentu złożenia jaj do wylęgu gąsienic upływa zwykle tylko 4-7 dni (Uwaga !!! – informacja ważna przy prognozowaniu terminu zwalczania gąsienic – od szczytu liczebności samic poprzez analizę przebiegu pogody (zwłaszcza temperatury w ciągu dnia i nocy) dolicza się ilość dni potrzebną na rozwój embrionów i następnie ustala się teoretyczny termin planowanego, licznego wylęgu szkodnika). W lata chłodne proces ten może wydłużyć się do 12 dni. Wylęg szkodnika sygnalizuje wejście jaj w stadium czarnej główki.

Pierwsze, nieliczne wylęgi gąsienic można obserwować już od końca drugiej lub na początku trzeciej dekady czerwca, rzadziej od lipca. Liczne wylęgi gąsienic obserwuje się od końca pierwszej dekady lipca do połowy trzeciej dekady tego miesiąca, przy czym w międzyczas pod koniec drugiej bądź na początku trzeciej dekady lipca występuje szczyt wylęgów. Ostatnie gąsienice wykluwają się w sierpniu. Gąsienice w trakcie żerowania na kukurydzy przechodzą przez pięć stadiów larwalnych, z których ostanie jest zimującym. Na zimowanie szkodnik najwcześniej schodzi od połowy sierpnia, przy czym zwykle dzieje się to od września.

Copyright: Paweł K. Bereś - kopiowanie, upowszechnianie bez wiedzy Autora zabronione